* * * پس از آنكه مروان ، ابراهيم امام در شام دستگير كرد ، بستگان ابراهيم به اشارت او راه كوفه در پيش گرفتند ، و از جملهء همين بستگان دو برادر او ابو العباس عبد اللّه سفّاح ، و ابو جعفر منصور بودند كه با خانواده‌هاى خود به كوفه آمدند و ابتدا در آنجا پنهان مىزيستند . پس از آنكه كوفه به دست شيعيان آل عباس مفتوح شد و خبر قتل ابراهيم رسيد ، مردم كوفه در ربيع الاول 132 ه . ق . عبد اللّه سفّاح را به خلافت برداشتند . و خليفهء نخستين خاندان عبّاسى ، بىدرنگ بر عراق مسلّط شد ، و مردم اين نواحى مخصوصا ايرانيان عراق و الجزيره على رغم امويان خلافت جديد را به شادى پذيره شدند . مروان براى جلوگيرى از لشكريان ابو العباس لشكر عظيمى ( حدود 000 / 120 تن ) فراهم آورده ، به طرف وادى علياى نهر زاب كبير پيش آمد ، و دو گروه با هم نه روز تمام جنگيدند . سردارى سپاه عبّاسيان با عبد اللّه بن على عمّ سفّاح بود . در اين جنگ بويژه در نتيجهء رشادت خراسانيان ، مروانيان شكست سختى خوردند ، و مروان به دمشق گريخت و در آنجا در كنيسه‌يى به دست يكى از هواداران بنى عبّاس افتاد ، و او آخرين خليفهء اموى را بقتل رسانيده سرش را به كوفه پيش ابو العبّاس سفّاح فرستاد ( ذو الحجّهء 132 ه . ق . ) . * * * از جملهء ايرانيانى كه پيش از انقراض سلسلهء اموى بيعت عبّاسيان را پذيرفته و هستى خود را وقف اين دعوت كرده بودند ، مردى بود از محتشمان همدان به نام ابو سلمه ، كه سمت دامادى بكير بن ماهان مخدوم ابو مسلم خراسانى را داشت و در كوفه مىزيست . سفّاح زمانى كه به كوفه وارد شد ، در خانهء ابو سلمه فرود آمد ، و چون به خلافت رسيد ابو سلمه را با لقب « وزير آل محمّد » به وزارت خود برگزيد . بدين ترتيب ابو سلمه نخستين كسى است كه در دولت عبّاسى به مقام وزارت رسيده است . پس از استوار شدن كار سفّاح و قتل عامّ امويان ، وى حاكمان بلاد اسلامى را همه عوض كرد ، و حكومت آنها را به عموها و سرداران خود واگذاشت . از آن جمله حكومت شام را به عبد اللّه بن عبّاس ، و الجزيره و آذربايجان و ارمنستان را به ابو جعفر منصور برادر خود و خراسان و جبال را به ابو مسلم خراسانى داد . پايتخت سفّاح ، شهر انبار بود از بلاد قديم ايران در غرب فرات ، كه خليفه آن را تعمير و بزرگ كرد ، و پس از چهار سال خلافت در اين شهر به مرض آبله در گذشت . * * *